سونیتا سراب پور
عکس: آکو سالمی
بانک همیشه همراه شماست، با یک کلیک بانک در دسترس شما، ارائه خدمات بانکی تنها با یک پیام کوتاه و... از جمله شعارهای بانک هایی است که در تبلیغات تلویزیونی یا بیلبوردهای خیابانی دیده می شود.
تبلیغاتی که بیشتر جنبه شعاری دارند تا عملیاتی.
ارائه خدمات الکترونیکی بین بانک های مختلف کشور متفاوت است. برخی با ارائه خدمات الکترونیکی کاملا بیگانه هستند و آن را جزو برنامه های آتی خود معرفی می کنند و برخی دیگر ارائه خدمات توسط دستگاه های خودپرداز (atm) یا تلفن همراه را از برنامه های الکترونیکی بانک خود دانسته و به همان اکتفا کرده اند. اما در این بین بانک هایی را هم می توان دید که دست به ارائه خدمات اینترنتی زده اند، اما به دلیل فراهم نبودن زیرساخت های مناسب یا عدم آموزش کارمندان و کاربران چندان مورد استقبال قرار نمی گیرد.
ایران و بانکداری الکترونیکی
ورود بانکداری الکترونیکی در ایران به زمانی در حدود 28 سال پیش باز می گردد. اما گویا این زمان برای پیشرفت در این حوزه چندان کافی نبوده است. چرا که براساس شواهد تمامی اقدام های انجام شده یا دردست بررسی در این حوزه، در بیشتر مواقع با نواقص متعدد روبه رو هستند.
دستگاه های خودپرداز و کارت های اعتباری که به عنوان اولین گام سیستم بانکی کشور ما در زمینه بانکداری الکترونیکی قلمداد می شوند، گره زیادی از کار مردم نگشوده اند. چرا که دستگاه های atm مطابق نیازهای امروزه طراحی نشده اند و پیوسته این دستگاه ها در هر شبانه روز خارج از سرویس هستند. در این بین استفاده از خدمات اینترنتی به علت سرعت کم و قطع های مکرر فقط ظاهری و سطحی مانده است و مشکلات موجود در این راه باعث به وجود آمدن نوعی بی اعتمادی در بین مردم شده است.
اکثر مردم ترجیح می دهند برای انجام عملیات بانکی مستقیم و حضوری به بانک مراجعه کنند، چون به خدمات اینترنتی و تلفنی اطمینان ندارند. حتی پرداخت قبوض نیز با وجود تبلیغات گسترده خدمات تلفنی بیشتر از طریق حضوری انجام می شود. همچنین نقل وانتقالات پولی یا دریافت وجوه سنگین هنوز از طریق دستگاه های خودپرداز امکان پذیر نیست.
عبدالحمید منصوری، معاون فناوری اطلاعات بانک پاسارگارد، در خصوص ضعف ارائه خدمات اینترنتی توسط بانک ها می گوید: «در اینجا یک بحث آسیب شناسی مطرح است. در حال حاضر سیستم بانکداری الکترونیکی کشور نسبتا وضعیت خوبی دارد و همه بانک ها تا حدودی زیرمجموعه های خدمات اینترنتی را ارائه می کنند. در واقع برخی سرویس کاملتری دارند و برخی دیگر سرویس های ناقص تری. اما برای ارائه خدمات اینترنتی به صورت کامل نیاز به یک سیستم هسته ای مرکزی است که برخی بانک ها فاقد این سیستم هسته ای هستند.» به گفته وی، یکی از دلایلی که در حال حاضر بانک های خصوصی در زمینه خدمات اینترنتی موفق تر از بانک های دولتی عمل می کنند، این است که این بانک ها از ابتدا روی این خدمات تمرکز کرده اند.
در همین زمینه ابراهیم حسین نژاد، کارشناس در زمینه خدمات بانکداری الکترونیکی، اظهار می دارد که اکثر بانک ها خدمات الکترونیکی را به راحتی و بدون دغدغه ارائه می کنند. البته شواهد حاکی از آن است که همه ابعاد این سرویس مانند سرعت، امنیت، فرآیندها و تعدد خدمات همگام با هم رشد نداشته است. اما در صورتی که به حوزه پرداخت های اینترنتی وارد شویم مشکلات افزایش می یابد.
وی در ادامه می افزاید: «هر کسب وکاری برای رشد و نمو نیازمند داشتن یک مدل کسب وکار مناسب است که بتواند منافع طرفین را تضمین کرده و موجب تداوم بقای آن باشد. این مدل در ایران به درستی تعریف و شکل نگرفته است. با توجه به نوپا بودن این کسب وکار بانک مرکزی در سال های آغازین (سال 82) اقدامات مناسبی انجام داد که در زمان خود بسیار هم کارگشا و موثر بود. به تدریج و با توجه به اوضاع و احوال سال های بعد تصمیم گیری در این حوزه در مراکز مختلفی همچون وزارت اقتصاد و دارایی انجام شد که همین موضوع یکی از عوامل گسست در کسب وکار و کاهش کیفیت ارائه خدمات شد.»
بنا بر اظهارات حسین نژاد، در مدل های بین المللی لازم نیست که تمام بانک ها در حوزه پرداخت های الکترونیک وارد شوند، بلکه وظیفه آنها صدور کارت با استانداردهای مناسب است و شرکت های ارائه دهنده خدمات به عنوان یکی از موجودیت های مهم نسبت به پذیرش اقدام می کنند.
فاصله طبقاتی بین بانک های خصوصی و دولتی
برای درک متفاوت بودن ارائه خدمات اینترنتی نیازی نیست دست به مقایسه بانک های ایرانی با بانک های خارجی بزنیم؛ چرا که تنها با یک نگاه به ارائه این نوع خدمات بین بانک های خصوصی و دولتی کشورمان نیز می توان متوجه این تفاوت شد. با مشاهده جدول مقابل می توان فاصله عمیق بین بانک های دولتی و خصوصی را در زمینه خدمات اینترنتی بهتر درک کرد. بر اساس تحقیق های صورت گرفته و مقایسه بین سرویس های ارائه شده بین بانک ها به راحتی می توان دید که بانک های خصوصی در زمینه خدمات اینترنتی به مراتب از بانک های دولتی پیشروتر هستند و این در حالی است که مشتریان بیشتر و مراجعات افزون تر بانک های دولتی ایجاب می کرد آنها زودتر بسترهای خدمات اینترنتی را برای مشتریان خود فراهم کنند.
رویکرد کند بانک های دولتی همچنین نشان می دهد که میزان توسعه بانکداری اینترنتی میان این دسته از بانک ها نیز یکسان نیست. در حالی که برخی از بانک های دولتی طی ماه های اخیر تلاش های زیادی برای بهره گیری از خدمات اینترنتی انجام داده اند برخی از بانک های دولتی کاملا با خدمات اینترنتی بیگانه اند و فراهم کردن این دست از خدمات را به آینده ای نامعلوم موکول کرده اند.
عبدالرضا شریفی حسینی، مشاور بانکداری الکترونیکی بانک کارآفرین، در خصوص تمایز ارائه خدمات میان بانک های خصوصی و دولتی می گوید: «یکی از دلایل فاصله میان بانک های دولتی و خصوصی کشور این است که کارمندان بانک های دولتی علاقه ای به ارائه خدمات به صورت اینترنتی ندارند و شاید هم آموزش کافی در این زمینه ندیده اند. اگر یک آمارگیری کلی بین بانک های کشور داشته باشیم خواهیم دید که کارمندان یا کاربران شعبه اطلاع دقیقی از خدمات اینترنتی بانکشان ندارند.»
در همین زمینه حسین نژاد، دلایل پیشی گرفتن بانک های خصوصی در زمینه ارائه خدمات اینترنتی را به نیروهای آموزش دیده این بانک ها ارتباط می دهد و می افزاید: «اصلی ترین سرمایه بانک ها به عنوان یکی از کسب وکارهای خدماتی سرمایه انسانی آنها است. استقرار پارادایم جدید در بانک های خصوصی به همراه تربیت نیروی انسانی مناسب و دانش آموخته اصلی ترین دلیل پیشرفت بانک های خصوصی در زمینه ارائه خدمات الکترونیکی است.»
بنا بر اظهارات کارشناسان علاوه بر عدم آموزش لازم در این زمینه فراهم نبودن زیرساخت های مناسب برای دسترسی کاربران به اینترنت پرسرعت نیز یکی دیگر از دلایل کندی بانک ها در زمینه خدمات الکترونیکی بانکی است. نبود تفاهم بر مدل اصلی کسب وکار، تعدد شرکت های ارائه دهنده خدمات پرداخت الکترونیکی، تصمیم گیری و سیاست گذاری توسط مراجع مختلف (نبود اتحادیه مستقل برای این کسب وکار)، کاهش پذیرنده های اینترنتی در فروشگاه ها، آماده نبودن بستر های قانونی و حقوقی، نبود استانداردهای دقیق و... از دیگر دلایل اصلی در کاهش و عدم رشد خدمات الکترونیکی در بین بانک های کشور است.
*استقرار حاکمیت الکترونیکی در اقتصاد* استاد دانشگاه: اقتصاد کشور با کاربرد it برای همه قابل رویت و شفاف می شود
... دکتر علی اکبر جلالی در گفت وگو با خبرنگار فن آوری اطلاعات خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، درباره نقش فن آوری اطلاعات در توسعه اقتصادی و نقشی که فن آوری اطلاعات و ارتباطات می تواند در کاهش مفاسد اقتصادی داشته باشد، گفت: ict امروزه بزرگ ترین خدمت خود را به حوزه اقتصادی داشته به گونه ای که شاهد مباحث جدیدی تحت عنوان اقتصاد الکترونیکی، بورس الکترونیکی، پول و بانکداری الکترونیکی، تجارت و گمرک الکترونیکی و فروشگاه های الکترونیکی و امثال آن خواهیم بود؛ بنابراین نقش ict در اقتصاد مشخص است ... یعنی اگر بخش های الکترونیکی اقتصاد بدانند که همه چیز بر اصول و روال تحت کنترل یک نرم افزار قرار دارد قطعا به سوی فساد نخواهند رفت یا حداقل شفاف سازی باعث محدود کردن فساد در حوزه اقتصاد می شود ... وی ادامه داد: باید با یک برنامه منسجم و زمان بندی شده بتوانیم حاکمیت الکترونیکی را در حوزه اقتصاد مستقر کنیم و قطعا می توان امید داشت که با این کار بخش مهمی از سوءاستفاده ها و فسادهای مالی در درون سیستم اقتصادی هر کشور محدود شده و یا از بین برود ... عضو هیات علمی دانشگاه با بیان اینکه بعضی نگران بانکداری الکترونیکی هستند و از امنیت آن اظهار نگرانی می کنند، گفت: اینگونه نگرانی ها در یک سیستم بانکداری از آن نشان دارد که مسوولان و دست اندرکاران باید با فرهنگسازی مردم را آگاه کنند و این در حالی است که یک سیستم بانکداری الکترونیکی دقیقا بحث شفاف سازی و اعتماد و بالا بردن ضریب اطمینان را در خود دارد و حتی اگر به اشتباه یا عمدا مبلغی از حسابی به حساب دیگر واریز شود می توان تمام جزئیات آن را پیگیری کرده و به دست آورد ...
اقتصاد کشور با کاربرد it برای همه قابل رویت و شفاف می شود
... دکتر علی اکبر جلالی در گفت وگو با خبرنگار فن آوری اطلاعات خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، درباره نقش فن آوری اطلاعات در توسعه اقتصادی و نقشی که فن آوری اطلاعات و ارتباطات می تواند در کاهش مفاسد اقتصادی داشته باشد، گفت: ict امروزه بزرگ ترین خدمت خود را به حوزه اقتصادی داشته به گونه ای که شاهد مباحث جدیدی تحت عنوان اقتصاد الکترونیکی، بورس الکترونیکی، پول و بانکداری الکترونیکی، تجارت و گمرک الکترونیکی و فروشگاه های الکترونیکی و امثال آن خواهیم بود؛ بنابراین نقش ict در اقتصاد مشخص است ... یعنی اگر بخش های الکترونیکی اقتصاد بدانند که همه چیز بر اصول و روال تحت کنترل یک نرم افزار قرار دارد قطعا به سوی فساد نخواهند رفت یا حداقل شفاف سازی باعث محدود کردن فساد در حوزه اقتصاد می شود ... وی ادامه داد: باید با یک برنامه منسجم و زمان بندی شده بتوانیم حاکمیت الکترونیکی را در حوزه اقتصاد مستقر کنیم و قطعا می توان امید داشت که با این کار بخش مهمی از سوءاستفاده ها و فسادهای مالی در درون سیستم اقتصادی هر کشور محدود شده و یا از بین برود ... عضو هیات علمی دانشگاه با بیان اینکه بعضی نگران بانکداری الکترونیکی هستند و از امنیت آن اظهار نگرانی می کنند، گفت: اینگونه نگرانی ها در یک سیستم بانکداری از آن نشان دارد که مسوولان و دست اندرکاران باید با فرهنگسازی مردم را آگاه کنند و این در حالی است که یک سیستم بانکداری الکترونیکی دقیقا بحث شفاف سازی و اعتماد و بالا بردن ضریب اطمینان را در خود دارد و حتی اگر به اشتباه یا عمدا مبلغی از حسابی به حساب دیگر واریز شود می توان تمام جزئیات آن را پیگیری کرده و به دست آورد ...
راه اندازی سیستم کد شناسه مشتریان با استفاده از سیستم بانکداری الکترونیکی
... به گزارش موج از اصفهان، جواد محمدی زاده گفت: در راستای اهداف شرکت جهت استفاده بهینه از سیستم بانکداری الکترونیکی و جلب رضایت و تسهیل در پرداخت وجه توسط مشتریان ، کد شناسه پرداخت کننده در سیستم mis و سیستم بانکی ایجاد و مورد بهره برداری قرار گرفت ... وی افزود: این فعالیت طی جلسات مشترکی با بانکهای ملی ، صادرات ، سپه و تجارت با حضور کارشناسان مهندسی صنایع و شرکت ایریسا انجام و توافق گردید پیرامون شرایط مورد نظر و ایجاد بسترهای لازم جهت استفاده از حسابهای الکترونیکی ، کد شناسه پرداخت کننده وجه برای مشتریان با استفاده از الگوریتم مشترک در سیستم بانکهای عامل و سیستم mis ، تعریف گردد ... مدیر امور مالی اظهار داشت: در این راستا با هماهنگی مدیریت پشتیبانی و بازاریابی فروش و شرکت ایریسا ، کد شناسه پرداخت کننده برای مشتریان در سیستم mis ایجاد و با هماهنگی نهایی با بانکهای عامل موارد بر روی حسابهای بانکی مورد نظر اعمال گردید که پس از طی دوره ی آزمایشی مراتب جهت بهره برداری از تاریخ 8/6/88 به امور فروش اعلام شد ... محمدی زاده اعلام کرد: با توجه به تدابیر اتخاذ شده امکان دسترسی به کد شناسه در سیستم mis برای همکاران امور فروش و امور مالی فراهم گردیده و از تاریخ 1/7/88 کلیه وجوه واریزی توسط مشتریان صرفا می بایست از طریق حسابهای الکترونیکی صورت گیرد ...
اختلال زود هنگام در سیستم بانکداری الکترونیکی ایران
... از نخستین روزهای اسفند امسال اختلال در دستگاه های خودپرداز که سمبل سیستم بانکداری الکترونیک ایران به شمار می رود مردم را با مشکل مواجه کرده است ... هدف از بانکداری الکترونیک تسهیل در امر تبادلات بانکی مردم بود؛ طرحی که هنوز هم به طور کامل اجرا نشده و خدمات الکترونیکی تبلیغ شده در رسانه ها در حد رؤیا و خیال است؛ چرا که برای دریافت هر یک از این خدمات باید هفت خوان رستم را گذراند ... شاید وقت آن رسیده باشد که سیستم بانکی کشور اسفند ماه را ماه بحران بانکی اعلام کند و برای آن تدابیر ویژه ای بیندیشد ...
میلیاردها ریال خسارت به سیستم بانکداری الکترونیکی وارد شد
... وقتی اختلال در شبکه به وجود می آید به معنای قطع تمام فرایندهای موجود و به عبارتی تعطیل تجارت الکترونیکی در ایران است ... در این میان، واحدی که از همه بیشتر خسارت دیده است، بانکداری الکترونیک است ... گزارشهای رسیده حاکی از این است که قطعی های اخیر میلیاردها ریال خسارت به سیستم بانکداری ایران وارد کرده است ... وقتی سیستم های دولتی نتوانند به درستی نیازهای مردم را پیش بینی کنند، در مواقع اضطراری مجبور به قطع شبکه خدمات رسانی یا جیره بندی آن می شوند ... وقتی اختلال در شبکه به وجود می آید به معنای قطع تمام فرایندهای موجود و به عبارتی تعطیل تجارت الکترونیکی در ایران است ... تا چند سال قبل هنوز خدمات به طور کامل بر بستر اینترنت قرار نداشت و پرو ژه هایی مثل بانکداری الکترونیکی اجرا نشده بود ... در این میان، واحدی که از همه بیشتر خسارت دیده است، بانکداری الکترونیک است ... گزارشهای رسیده حاکی از این است که قطعی های اخیر میلیاردها ریال خسارت به سیستم بانکداری ایران وارد کرده است ... چه کسی قرار است این خسارتها را جبران کند؟ تاوان آن را چه کسی باید پس دهد؟ بانکداری الکترونیکی به عنوان ابزارها, تکنیک ها و راه حل های خودکار سازی فرآیند ارایه مستقیم محصول ها و خدمت های مختلف و متنوع در بانکداری سنتی و جدید به مشتریان از طریق کانال های ارتباطی دو سویه، تعریف می شود ...
بانکداری الکترونیک انتخابی مطمئن برای توسعه اقتصادی
... در حالی که تا مدتی پیش بزرگ ترین مشکل سیستم بانکداری الکترونیکی کشور، ادراه این حوزه توسط سیستم دولتی بود، روی کار آمدن بخش خصوصی باعث شد تا بانکداری الکترونیکی در ایران نیز رونق یابد و خدمات گسترده تری در این زمینه ارایه شود ... بانکداری الکترونیک انتخابی مطمئن برای توسعه اقتصادی مترجم: میثم لطفی- دنیای کامپیوتر و ارتباطات سرعت روز افزون فناوری اطلاعات و ارتباطات در دنیا باعث شده است بخش های مختلف نظام اقتصادی در جوامع با تغییر و تحولات فراوان مواجه شوند و خدمات خود را با ظاهری متفاوت در اختیار مشتریان بگذارند ... در جامعه اطلاعاتی هزار سوم هر روز شاهد توسعه دانشگاه های مجازی، سیستم های آموزش الکترونیکی، تجارت الکترونیکی، شهرهای الکترونیکی و خدمات الکترونیکی متنوعی هستیم که در حال توسعه هستند ... از جمله این بخش ها که در چند سال گذشته فناوری ارتباطات و اطلاعات تاثیر فراوان بر آن گذاشته، می توان به سیستم بانکداری اشاره کرد که نسل جدید خدمات خود را در قالب «بانکداری الکترونیکی» (e-banking) در اختیار مشتریان خود می گذارد و توانسته است بیش از گذشته رضایت آن ها را جلب کند ... بانکداری الکترونیکی در یک عبارت کلی به فراهم آوردن امکانات لازم برای کارکنان در جهت افزایش سرعت و کارایی آنها گفته می شود تا از این طریق بتوانند خدمات بانکی، فرآیندهای بین شعبه ای و بین بانکی در سراسر دنیا و خدمات سخت افزاری و نرم افزاری به مشتریان را بدون نیاز به حضور فیزیکی آن ها در بانک در هر ساعت از شبانه روز انجام دهند ...
بانکداری الکترونیکی با پیک موتوری
... یکی از صنایعی که از این تاثیر بهره مند شده است، صنعت بانکداری است ... بانک های کشور ما هم چند سالی است که در حال گسترش فعالیت های بانکداری الکترونیکی خود بوده و هر یک به نسبت پشتوانه های کارشناسی و فنی خود در این مسیر حرکت کرده و به تبلیغ خدمات الکترونیکی خود می پردازند ... بنده به عنوان یک مشتری با سابقه و خوش حساب، در بانک تجارت حساب جاری و پس انداز دارم که برای استفاده از خدمات اینترنتی و الکترونیکی این بانک، براساس دستورالعمل ارایه شده فرم های ضروری را از سایت بانک پرینت گرفته، تکمیل کرده و به شعبه افتتاح کننده حساب مراجعه کردم ... بله، سیستم بانکداری الکترونیکی ما که برای ارسال کد کاربری و رمز ورودی دسترسی به یک حساب، به بیش از 2 ماه زمان نیاز دارد، برای ارسال سند های حسابداری بین بانکی به چند ماه وقت احتیاج خواهد داشت ... با توجه به ثبت نشانی پست الکترونیکی مشتری در فرم های مربوطه، به سادگی می توان این گونه اطلاعات را توسط ایمیل ارسال کرد تا هم در زمان و هم در هزینه های کاغذ ncr، پیک و غیره صرفه جویی شود ...
بررسی پروژه های تاثیر گذار در توسعه تجارت الکترونیکی
... روزی که یازده اهمیت یافت سرویس تجارت الکترونیکی- یازده طرح تا کنون برای توسعه تجارت الکترونیکی در کشور اجرایی شده است ... وزارت بازرگانی ، وزارت امور اقتصادی و دارایی و زیرمجموعه های این وزارتخانه و همچنین وزارت راه وترابری از اصلی ترین وزارتخانه ها در اجرایی کردن طرح های تجارت الکترونیکی به شمار می آیند ... توسعه و تکمیل نقطه تجاری ایران، شبکه اطلاعات جامع تجاری کشور، بانکداری الکترونیکی، بیمه الکترونیکی، مبادله الکترونیکی سهام، گمرک الکترونیکی، پشتیبانی الکترونیکی، حمل ونقل، انرژی و پروژه ایجاد مرکز صدور گواهی دیجیتالی از جمله طرح هایی هستند که توسط وزارتخانه های مختلف برای توسعه تجارت الکترونیکی اجرایی شده است ... وزارت بازرگانی با جمع آوری این طرح ها در پروژه تدوین و بومی سازی تجارت الکترونیکی وضعیت تجارت الکترونیکی در ایران و پروژ ه هایی که با هدف توسعه تجارت الکترونیکی در کشور اجرا شده را مورد بررسی قرار داده است ... در این گزارش با اشاره به فعالیت های صورت گرفته در زمینه بانکداری الکترونیکی از پروژه های اجرا شده در این بخش به منظور توسعه تجارت الکترونیکی نام برده شده است ... طبق این گزارش، بانک های تجاری تحت پوشش بانکداری الکترونیکی به سیستم بانکداری الکترونیکی اعتماد کرده و فعالیت های گسترده ای را درجهت تجهیز شعب خود به سیستم atm گسترش و ترویج استفاده از کارت های الکترونیکی و توسعه سیستم pos آغاز کرده اند ...
منبع :
پایگاه اطلاع رسانی فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران
تاریخ :
18
تیر
1387
شاخه :
تجارت الکترونیک
نشست تخصصی زیرساخت های فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران برگزار شد
... وی به راه اندازی سیستم بانکداری الکترونیکی و متصل شده 17 هزار شعبه بانکی به این سیستم و راه اندازی سیستم کارت هوشمند سوخت و اتصال مدارس به اینترنت گفت: باید به فناوری اطلاعات به عنوان یک متغیر وابسته نگاه کنیم که استفاده از آن به ظرفیت های دیگری در کشور نیاز دارد ... وی اضافه کرد: اگر پهنای باند مناسب در اختیار خانواده ها قرار گیرد و فرهنگ سازی شود هر خانواده به طور متوسط به 55 مگابیت پهنای باند نیاز دارد و می تواند انواع خدمات خود را از طریق شبکه های الکترونیکی برآورده کند ...
|
صفحه 1
|
2 | 3 |
|
